با وجود قطعی‌های مکرر برق و همچنین افزایش قیمت وسایل برقی، جلوگیری از سوختن وسایل برقی خانه و محل کار به یکی از دغدغه‌های افراد تبدیل شده است. برای جلوگیری از سوختن وسایل برقی، راهکارهای مختلفی مانند استفاده از دستگاه جلوگیری از نوسان برق و ... وجود دارد که استفاده از آن‌ها، احتمال سوختن وسایل برقی را به حداقل ممکن می‌رساند. در این مقاله به بررسی آن‌ها می‌پردازیم. با ما همراه باشید.

جلوگیری از سوختن وسایل برقی

  • استفاده از محافظ برق

تا جایی که امکان دارد برای وسایل برقی محافظ بخرید تا خسارت ناشی از قطع برق را به حداقل برسانید. این ساده‌ترین، سریع‌ترین و ارزان‌ترین راه برای جلوگیری از سوختن وسایل برقی است. این محافظ‌ها مجهز به فیوز هستند که در صورت اختلالات برقی، از وسایل برقی شما محافظت می‌کنند. اما به یاد داشته باشید که نمی‌توان تمام وسایل برقی مثلا لامپ‌ها را از خطر سوختن در هنگام نوسان برق نجات داد. جلوتر به بررسی نقش محافظ برق در وسایل برقی می‌پردازیم.

  • استفاده از GFCI

در خیلی از کشورها، در حمام و آشپزخانه از GFCI استفاده می‌کنند. این وسیله دارای دکمه‌های قرمز و مشکی Test و Reset است که جریان برق داخلی و خارجی برای هر سوکت را نظارت می‌کند و اگر جریان برق بیشتر از یک حد مجاز باشد برق را قطع می‌کند تا از سوختن لوازم برقی شما جلوگیری کند.

  • استفاده از برق‌گیر

اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که رعد و برق زیادی دارد شما می‌توانید از سرج ارستر یا برق‌گیر استفاده کنید. معمولا از برق‌گیر برای محافظت از سوختن لوازم برقی ناشی از ولتاژ زیاد ناشی از عوامل خارجی یا تغییر جریانات داخلی استفاده می شود. برق‌گیر جریان هادی موجود در وسایل برقی را به زمین وصل می‌کند و در نتیجه جریان اضافه به زمین انتقال داده می‌شود.

  • استفاده از جعبه فیوز

به جای اینکه برای تک تک وسایل خود محافظ بخرید می‌توانید خانه خود را به یک جعبه فیوز مجهز کنید. جعبه فیوز از نوسانات ولتاژی که از طریق سیم‌کشی خانه شما به وسایل برقی می‌رسد محافظت بیشتری می‌کند و خطر سوختن لوازم برقی را کاهش می‌دهد. جعبه فیوزها برای پذیرش ۲۴۰ ولت طراحی شده‌اند و این بدان معناست که شما به دو فضای خالی برای نصب این دستگاه نیاز دارید..

 

  • استفاده از UPS

دستگاه UPS یا منبع تغدیه اضطراری، دارای یک باتری یدکی است که در صورت قطع برق از آن استفاده می‌کند تا شما بدون قطع شدن ناگهانی برق بتوانید وسایل برقی خود را خاموش و یا از پریز بکشید. UPS بیشتر برای محافظت از کامپیوترهای رومیزی در برابر قطع ناگهانی برق استفاده می‌شود.

 

نقش محافظ برق در وسایل برقی

محافظ برق

محافظ برق در حقیقت دستگاهی است که در مسیر ورودی برق قرار می گیرد و در صورتی که مقدار ولتاژ یا آمپر یا توان مصرفی (مانند : اشکال برق رسانی در اداره برق یا نیروگاه یا خطوط انتقال ، رعد و برق و حوادث طبیعی ، مصرف برق بیش از حد مصرف کننده و…) خارج از محدوده استاندارد شود، مسیر ورود برق را قطع کرده و پس از طی زمانی مشخص در صورت ایجاد شرایط استاندارد، مجدد مسیر ورود جریان را به تجهیزات الکتریکی مانند یخچال فریرز، وصل می‌کند تا از آسیب به دستگاه مورد نظر جلوگیری شود.

محدوده کارکرد ولتاژ و آمپر و همچنین زمان مورد نیاز برای عبور مجدد جریان الکتریکی، بستگی به وسیله‌ی الکتریکی ما دارد؛ زیرا مقدار مصرف و حساسیت هر وسیله‌ی الکتریکی متفاوت است. به طور مثال مقدار توان مصرفی یک دستگاه پکیج با یک ماشین لباسشویی یا جاروبرقی یا کولر گازی یا … متفاوت است.

نکاتی که در زمان خرید محافظ باید به آن‌ها توجه کنید :

  • طول سیم : حتما دقت کنید طول سیم محافظی که می‌خواهید بخرید حداقل به اندازه فاصله وسایل الکترونیکی تا پریز برق باشد.
  • جای اتصالات کافی : بنابر تعداد دستگاه‌هایی که کنار هم می‌خواهید به یک محافظ وصل کنید، توجه کنید محافظ جای کافی برای همه اتصالات داشته باشد.
  • فاصله کافی برای همه دو شاخه‌ها : آداپتور‌های هر دستگاه ممکن است سایزهای مختلفی داشته باشند؛ پس حتما دقت کنید فضای کافی برای اتصال همه‌ی دو شاخه کنار هم وجود داشته باشد .
  • استاندارد ساخت : استاندارد لازم در ساخت آن رعایت شده باشد، مثلا استاندارد FCC و CE از معتبر ترین‌هاست . همچنین در ساخت آن از مواد ضد آتش سوزی استفاده شده باشد.
  • زمان پاسخ دهی : یعنی مدت زمانی که محافظ شوک الکتریکی و نوسان ایجاد شده را شناسایی می‌کند، هرچه قدر پایین‌تر باشد بهتر است؛ چرا که  واکنش سریعتری در قطع کردن جریان برق از خود نشان می‌دهد. البته دستگاه جلوگیری از نوسان برق نیز وجود دارد.

 

دستگاه جلوگیری از نوسان برق

قبل از بررسی دستگاه جلوگیری از نوسان برق، بهتر است توضیحاتی در مورد نوسان برق مطرح کنیم. جریان برق دارای فاکتورهای مشخص و استانداردی در سراسر یک کشور است که تمامی لوازم خانگی در مصرف، تابع این شاخصه‌ها هستند. اگر بخواهیم ایران را به عنوان مثال در نظر بگیریم، جریان 220 ولت با شدت جریان 50 هرتز جریان برق استاندارد محسوب می‌شود. پس تمامی لوازم خانگی اعم از یخچال، کولر آبی و گازی، تلویزیون، کامپیوتر و لپ تاپ و … باید برای داشتن کارایی صحیح در ایران مطابق این استاندارد طراحی شوند. اگرچه این مقدار جریان باید همواره ثابت بماند اما همیشه موانعی وجود دارند که باعث افت مقدار جریان و یا افزایش آن می‌شوند یعنی همان چیزی که نوسان برق نامیده می‌شود. از عوامل موثر بر ایجاد نوسان برق می‌توان به استفاده از دستگاه‌های با مصرف فوق ظرفیت مشترک، خیس شدن سیم‌ها بر اثر باران، معیوب بودن دستگاه، استفاده از دستگاه‌هایی مانند دستگاه جوشکاری، رعد و برق، وجود مشکل در سیستم سیم کشی منزل و سیستم انتقال برق اشاره کرد.

دستگاه جلوگیری از نوسان برق، تثبیت کننده ولتاژ یا استابلایزر نام دارد؛ این دستگاه الکترونیکی همانگونه که از اسمش مشخص است، تضمین کننده یک جریان بدون نوسان بوده که این موضوع و استفاده از ترانس استابلایزر باعث می‌شود تا وسیله برقی بواسطه نواسانات جریان الکترونیکی آسیبی نبیند. دستگاه جلوگیری از نوسان برق، با داشتن یک ترانس تقویت و یک برد میکروپروسسوری، برق ورودی را در هر ثانیه چک نموده و در صورت افزایش یا کاهش ولتاژ به صورت اتوماتیک یک ولتاژ ثابت را به مصرف کننده ارائه می‌دهد.

استابلایزر سیستم تنظیم و ثبات دهنده ولتاژ است و هر زمان داخل شبکه کاهش، نوسان و یا اختلالی ایجاد گردد، سریعا از طریق این دستگاه مشخص شده و به طور اتوماتیک برطرف می‌گردد. کارکرد این وسیله با سر و صدا همراه نیست.

راهکارهای جلوگیری از سوختن وسایل برقی

کاربردهای دستگاه جلوگیری از نوسان برق یا استابلایزر ولتاژ به نیاز هر خانه‌ای بدل شده است. هم‌اکنون انواع متفاوتی از استابلایرهای ولتاژ برای کاربردها و با کارایی‌های متفاوت موجود است. پیشرفت‌های اخیر تکنولوژی مانند چیپ‌های میکروپروسسور و تجهیزات الکترونیک قدرت سبب شده تا نگاه ما به ولتاژ استابلایزر تغییر کند. اکنون این دستگاه‌ها تمام اتوماتیک، هوشمند و به همراه بسیاری کارایی دیگر هستند. همچنین واکنش فوق‌العاده سریعی به نوسانات ولتاژ نشان می‌دهند و به کاربر خود این قابلیت را می‌دهند تا ولتاژ مورد نیاز خود را از راه دور تنظیم کنند.

 

سخن آخر بررسی راهکارهای جلوگیری از سوختن وسایل برقی

در این مقاله، مروری بر نکات جلوگیری از سوختن وسایل برقی داشته‌ایم. با وجود اینکه سوختن وسایل برقی، بیشتر در فصل‌های گرم سال اتفاق میافتد، اما در نظر داشته باشید که ممکن است حتی در فصل سرما و به دلایل مختلف، وسایل برقی دچار سوختگی شوند؛ از این رو بهتر است که در همه‌ی زمان‌ها از روش‌های جلوگیری از سوختن وسایل برقی استفاده کنید. از همراهی شما متشکریم.