وجود گاز مبرد در سیستم سرمایشی یا همان کولر گازی بسیار حیاتی است، چرا که کل عملکرد کولر گازی به مبرد بستگی دارد. هنگامی که گاز مبرد در کولر گازی کم می‌شود، قطعا سرمای مطلوبی را از سیستم دریافت نخواهید کرد و همچنین می‌توانید به راحتی حتی بدون عیب یابی کولر گازی تفاوت دمای مطلوب و آنچه که هست را احساس نمایید. اما نشانه‌های کمبود گاز کولر گازی کدامند و چه تاثیری روی این سیستم سرمایشی خواهد گذاشت؟ در این مقاله با ما همراه باشید تا علائم کمبود گاز کولر گازی و ابعاد مختلف آن را بررسی کنیم.

نشانه‌های کمبود گاز در کولر گازی

کمبود گاز کولر گازی و کاهش آن با نشانه‌هایی همراه خواهد بود که در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت:

  • افزایش هزینه‌های برق

از اولین نشانه‌های کمبود گاز کولر گازی افزایش هزینه‌های برق است. اگر کولر گازی شما با کمبود گاز مبرد مواجه باشد، سیستم سرمایشی شما می‌بایست با شدت بیشتری از قبل برای ایجاد سرمایش در محیط کار کند. قبض‌های برق دوره‌های مشابه را با یکدیگر مقایسه کنید؛ چنانچه به همان میزان سابق از کولر گازی استفاده کرده باشید، اما با افزایش هزینه‌های برق رو به رو بودید، امکان کمبود گاز مبرد در سیستم شما وجود دارد.

  • هوای محیط مطلوب نیست

از نشانه‌های کمبود گاز در کولر گازی نداشتن کیفیت مناسب هواست. اغلب سیستم‌‌های تهویه مطبوع، گرمای هوا را گرفته تا به کمک آن بتوانند سرمای مطلوب را تولید نمایند. از این رو، هوای گرم از کمپرسور، کندانسور و کویل‌های اواپراتو رد شده و طی فرایندی، هوای خنک در محیط دمیده می‌شود. در حالتی که با کمبود گاز کولر گازی مواجه باشید، فرآیند خنک سازی هوا با سرعت کمتری انجام خواهد شد. البته ممکن است در کمپرسور نیز مشکلی وجود داشته باشد. پس بهتر است قبل از بررسی کمبود گاز کولر گازی، تنظیمات دستگاه و همچنین کمپرسور را نیز چک کنید.

علائم کمبود گاز کولر گازی

  • یخ زدگی یونیت خارجی

یخ زدگی یونولیت خارجی دستگاه از جدی‌ترین علائم کمبود گاز کولر گازی است. گاز مبرد از روی کویل‌های اواپراتور حرکت می‌کنند. هنگامی که کمبود گاز کولر گازی وجود دارد، دمای کویل‌ها به شدت کاهش می‌یابد و سبب می‌شود تا گاز مبرد مجدد در لوله‌های مسی جریان پیدا کند. در این حالت رطوبت روی خطوط مبرد تبدیل به یخ خواهد شد و وجود یخ در سیستم سرمایشی به معنای افت فشار مبرد است.

یخ زدن کولر گازی

  • صدای حباب

شنیدن صدای حباب از کولر گازی نیز از علائم کمبود گاز کولر گازی است. گاز مبرد به هیچ عنوان تمام نمی‌شود. تنها دلیل کاهش گاز در کولر گازی، وجود نشت در سیستم است. چنانچه نشتی در کولر گازی زیاد و بزرگ باشد، شما از کولر گازی صدای سوسو و یا تشکیل حباب را خواهید شنید. بنابراین خوب است هر نقطه در امتداد خطوط مبرد را بررسی نمایید.

تاثیر کمبود گاز کولر گازی

همان‌طور که گفته شد، کولر گازی برای تولید هوای خنک، از گاز مبرد استفاده می‌کند، در صورت کمبود این گاز در سیستم سرمایشی، کولر گازی عملا بازدهی لازم را نخواهد داشت و عملکرد خوبی را بروز نمی‌دهد. از سوی دیگر کمبود گاز گاز کولر گازی در طولانی مدت به کمپرسور دستگاه آسیب وارد خواهد کرد. یکی دیگر از پیامدهای کمبود گاز کولر گازی، فاسد شدن روغن سیستم است. لذا لازم است تا برای جلوگیری از خسارات جدی به سیستم، علائم کمبود گاز کولر گازی را یافته و آن را برطرف سازید.

علائم کمبود گاز کولر گازی

بنابرآن‌چه که ذکر شد، می‌دانیم کولر گازی، گاز مبرد را مصرف نمی‌کند، پس کاهش این گاز در سیستم، به معنی وجود نشتی در دستگاه است. یونیت مرکزی کولر گازی، یک سیستم بسته و تحت فشار است که می‌تواند بنا بر دلایل مختلفی شکاف پیدا کرده و سبب نشت گاز مبرد شود. اما میزان این نشتی می‌تواند بسیار ناچیز باشد به گونه‌ای که به سختی متوجه آن شوید که اغلب این نشتی‌ها به مرور زمان و یا بر اثر تغییر دما و فشار محیطی رخ خواهند داد.

روش‌های تشخیص و علائم کمبود گاز کولر گازی

  • تشخیص چشمی

اگرچه این روش خیلی مطمئن نیست، اما می‌توانید به منظور عیب یابی کولر گازی ، خطوط مبرد را با چشم مورد بررسی نمایید. از علائم کمبود گاز کولر گازی و نشتی گاز مبرد، دفع روغن از کمپرسور است. پس اگر لکه‌هایی از روغن را روی سیستم خود مشاهده کردید، می‌توانید به وجود نشتی در سیستم شک کنید.

  • تست صابون

استفاده از محلول صابون یکی از قدیمی‌ترین و ارزان‌ترین روش‌های تشخیص وجود نشتی در هر سیستمی به خصوص عیب یابی کولر گازی است. کافی‌ست محلولی از ترکیب صابون با آب ایجاد نمایید و آن را روی نقاط مشکوک بمالید. از نظر تئوری باید در صورت نشتی حباب تشکیل شود. اما در صورتی که نقاط نشت سیستم بسیار کوچک باشد، این روش عملا ناکارآمد خواهد بود چرا که در این صورت حبابی تشکیل نمی‌شود.

  • سیستم‌های تشخیص الکترونیکی

لازم است بدانید که سیستم‌هایی به منظور تشخیص نشت و یا کمبود گاز کولر گازی ساخته شده‌اند که بهتر از روش‌های دیگر عمل می‌کنند. نتایجی که از این سیستم‌ها به دست می‌آید بسیار قابل اعتماد و دقیق هستند و می‌توانند خیال شما را از بابت وجود نشتی در کولر گازی آسوده نمایند.

علائم کمبود گاز کولر گازی

در صورت وجود نشتی در کولر گازی، چه کنیم؟

خوب است بدانید که کمبود گاز کولر گازی تنها در تولید هوای مطلوب در فضا تاثیر نمی‌گذارد. نشتی گاز مبرد می‌تواند بسیار خطرناک باشد، چرا که این گاز سمی است و به سلامتی آسیب وارد می‌کند. از سوی دیگر از آن‌جایی که این گاز با کمپرسور کار می‌کند، می‌تواند به این قطعه مهم نیز صدمه وارد کرده و آن را از کار بیندازد و این بدان معنی‌ست که ممکن است متحمل هزینه زیادی برای تعویض کمپرسور متحمل شوید. به همین دلیل لازم است تا در صورت مشاهده هر یک از نشانه‌های کمبود گاز کولر گازی در سیستم، آن را جدی تلقی کرده و نسبت به رفع مشکل پس از عیب یابی کولر گازی اقدام نمایید.

زمان شارژ گاز کولر گازی

زمان شارژ گاز کولر گازی در دستگاه‌های مختلف، متفاوت است؛ اما معمولا هر دو سال یکبار برای زمان شارژ گاز کولر گازی مناسب است. به طور کلی زمان شارژ کولر گازی را در دو مورد زیر می‌توان خلاصه کرد:

  1. اگر بعد از گذشت یک تا دو سال از شروه به کار کولر گازی، متوجه شدید که مانند قبل سرمادهی را انجام نمی‌دهد، احتمالا زمان شارژ کولر گازی رسیده است.
  2. اگر مشاهده کردید که در مقایسه با قبل، مدت زمان بیشتری طول میکشد تا سرمای کولر شود، زمان شارژ کولر گازی است.

البته که با مشاهده‌ی علائم کمبود گاز کولر گازی، نیاز به شارژ این دستگاه نیست و برای تشخیص بهتر برای زمان شارژ کولر گازی، باید با متخصص مشورت کنید.

پس از زمان شارژ کولر گازی، باید با استفاده از روش‌هایی که وجود دارد، آن‌ را شارژ کرد. به طور کلی به سارژ کولر گازی به سه روش کلی انجام می‌شود:

  • روش اول: بهترین و اصولی‌ترین روشی که برای این کار توصیه می‌شود شارژ گازی وزنی است؛ زیرا شما از مقدار گازی موجود در سیستم اطلاع دارید و میدانید که اگر ۲ متر لوله در نصب اضافه کرده‌اید باید ۴۰ گرم گاز به سیستم اضافه کرد که این اصولی‌ترین روش و مطمئن‌ترین روش است.
  • روش دوم: شارژ گاز به صورت آمپری؛ این روش بعد از روش اول مناسب‌ترین روش برای شارژ گاز کولر گازی می باشد، که از طریق آمپر دستگاه به میزان گاز موردنیاز در سیستم پی می‌بریم.
  • روش سوم: نحوه شارژ گاز کولر گازی از طریق گیج مانوفیلد است که روشِ مورد اطمینانی نیست زیرا با توجه به دمای محیط و بسیاری از پارامترهای دیگر درصد خطای بالایی دارد.

زمان شارژ کولر گازی به طور کلی در سه حالت زیر است:

  • کولر تازه نصب‌شده و نو است

شما زمانی که یک کولر گازی را به‌صورت نو خریداری می‌کنید تقریباً به‌اندازه ۵ متر لوله گاز داخل سیستم کندانسور مبحوث شده است که شما بعد از اتمام نصب کولر گازی به‌صورت کامل باید سیستم را وکیوم کنید و از زمانی که از وکیوم کردن سیستم و عدم وجود هوا و رطوبت مدار کولرگازی مطمئن شدید می‌توانید شیر سرویس را بازکرده و گاز را به‌ سیبتم منتقل کنید البته باید به این نکته توجه شود مقدار گاز شرکتی که در سیستم وجود دارد فقط برای ۵ متر لوله کافی است و در صورت لوله‌کشی اضافی باید مقدار گاز هم اضافه شود که معمولاً به ازای هر یک متر لوله اضافی سیستم ۲۰ گرم گاز احتیاج دارد. اگر برای نصب کولر گازی فقط از همان ۵ متر لوله اولیه استفاده شد دیگر نیازی به شارژ گاز اضافی در سیستم نیست ولی اگر برای نصب کولر گازی شما در نصب اولیه بیشتر از ۵ متر لوله استفاده شد برای شارژ گاز آن به ۳ طریق می‌توانید این کار را انجام داد.

  • سیستم کاملاً فاقد گاز ‌باشد

وقتی با کولر مواجه می‌شوید که کاملاً فاقد گاز است چطور متوجه می‌شوید؟ می‌توانید والف شیر سرویس را فشار دهید اگر گاز بیرون زد یعنی سیستم دارای مقداری گاز است ولی اگر گازی بیرون نزد سیستم فاقد گاز است و باید شارژ شود.

شما باید قبل از انجام هر نوع شارژ گاز در این حالت ابتدا نشتی را پیدا کنید و بعد از رفع نشتی سیستم را کاملاً وکیوم کنید و از عدم وجود رطوبت و هوا در سیستم مطمئن شوید، در صورت عدم انجام این کار علاوه بر صرف وقت و هزینه مطمئنآ به کمپرسور کولر گازی خود آسیب می زنید. خوب حالا اگر از طول مقدار لوله‌کشی کولر اطلاع دقیق دارید، می‌توانید با مطالعه پلاک روی کولر پنل بیرونی کولر گازی به مقدار گازی که با ۵ متر لوله نصب‌ شده را متوجه شوید و در صورت ۵ متر لوله‌کشی همان مقدار ثبت‌شده روی پلاک را با ترازو شارژ نمایید و اگر طول لوله بیشتر است به ازا هر ۱ متر ۲۰ گرم گاز شارژ نمایید. ولی اگر از طول دقیق لوله‌کشی به کار برده برای نصب کولر اطلاع ندارید می‌توانید از دو روش دیگر یعنی شارژ گاز با آمپرمتر و شارژ گاز با گیج استفاده کنید.

  • سیستم احتیاج به شارژ گاز تکمیلی (اضافه کردن) دارد.

هنگام تعمیر کولر از روش‌های زیر می‌توانید متوجه شوید که این کولر کمبود گاز دارد:

  • با نصب گیج به شیر سرویس و چک کردن آن‌ که معمولاً فشار گاز در کولر گازی در هنگام کارکرد کمپرسور ۶۰ psi است
  • عدم سرمادهی کافی در محیط نصب‌شده
  • یخ زدن با برفک زدن پنل داخلی در حالت سرمایش
  • یخ زدن لوله رفت کندانسور ( لوله باریک تر )

سخن پایانی بررسی علائم کمبود گاز کولر گازی

برای آنکه بتوانید بهترین عملکرد را از سیستم سرمایشی خود شاهد باشید، خوب است تا از سرویس‌های دوره‌ای به منظور عیب یابی کولر گازی استفاده نمایید. همچنین لازم است تا برای جلوگیری از خسارات جدی به کولر گازی، حتما به سرعت نسبت به رفع مشکلات اقدام کنید.

بیشتر بخوانید:

راهنمای خرید کولر گازی